Đứa trẻ đánh đàn

Về tài năng con, không phải cứ “tạo điều kiện ” gì cũng tốt, nghệ thuật tạo điều kiện còn là vừa cho đủ sự kích thích vừa biết giữ lại sự thích thú đó, cho nhưng không cho nhiều quá. Mà vừa cho vừa giữ lại phần nào để đứa trẻ còn có cái mà phấn đấu để trưởng thành.

Tôi ngồi trong một quán cafe nhỏ vào một buổi sáng đẹp trời, khi mà bên ngoài nắng đã chói chang nhưng những con chim trên cành vẫn chuyền qua lại và chiu chíu gọi nhau trên những vòm cây xanh mát đổ bóng xuống cái sân trang trí rất điệu đà của quán cafe.

Có điều dù rất đẹp nhưng ít ai ngồi bên ngoài, đa số đều tìm một chỗ mát mẻ bên trong nhà có máy lạnh. Quán xinh, có một cái đàn piano màu trắng đặt giữa quán.

mấy đứa trẻ ngồi chán bên cạnh phụ huynh, không chơi ipad nữa thì bắt đầu ra phá cây đàn.

Có một điều tôi thường thấy nơi phụ huynh mình, đó là : không khuyến khích con phát triển tài năng nhưng lại không nói gì khi con phá phách. Và hô coi việc “phá phách” giống như… phát triển tài năng. Thực chất, họ không coi nó là gì cả, họ không phải nghĩ cho con chơi là khám phá tài năng gì hết, họ đơn giản là không quan tâm con mình làm gì miễn đừng quậy họ là được.

Thằng bé bắt đầu ra đập cây đàn, lát sau vài đứa nữa cũng ra đập cây đàn. Một cây đàn piano cơ, ít nhất cũng vài chục đến cả trăm triệu, nếu hư một cái phím sẽ toi đời cây đàn, vậy mà không ai nói đứa trẻ một tiếng.

Tôi nghĩ nếu như đó là cái xe hơi mới cáu của ba mẹ, con đập thế chắc đã bị no đòn. Còn đàn của người khác thì mặc kệ?

Tôi ngày xưa hay kể câu chuyện đứa trẻ ba tuổi đánh đàn xuất chúng, là vì bố mẹ cho tiếp xúc cây đàn từ nhỏ, có lần vào nhà thờ con dám lên đàn, dù đàn.. rất dở nhưng toàn bộ nhà thờ đều lắng nghe và cho con một tràng pháo tay. Đứa trẻ tự tin hẳn và trở thành một nhạc sĩ khi lớn lên.

Cái sai của chúng ta là: đứa trẻ đập đàn rất khác đứa trẻ chơi đàn, người cha mẹ khi thấy con bắt đầu quan tâm đến cây đàn thì nên ngồi bên con, xem con chơi hay con phá, nếu mình thử con bằng cách, đánh một nốt nhạc xong cho con nhớ lại để đánh, mà con vẫn nhớ nốt đó, vẫn nhớ âm đó, rồi cho con ghép các âm… mà con vẫn thích thú, đích thị là con thích đàn.

Còn tôi thấy tụi nhỏ bu lại đập cây đàn chịu ko nổi, ra hỏi: con biết đàn không? Con bảo : “dạ biết”, tôi đánh một nốt, hỏi” nốt gì con?” thằng bé im tịt , tôi nói tiếp “con học không cô chỉ cho”, nó lảng đi chỗ khác ngay. rõ ràng nó không muốn học đàn, nó chỉ thích đến phá.

Với một đứa trẻ thực sự ham thích, nếu được hỏi con có muốn biết không? Con sẽ gật đầu học ngay.

Nhưng kể cả với đứa trẻ ham thích, đừng bao giờ cho con động vào cây đàn ngay, hãy để con khao khát. Hãy cho con hiểu rằng để được đụng vào một cây đàn con phải thật xứng đáng, tất cả các buổi tập đều phải có mẹ hoặc ba con mới được đụng đến đàn, thậm chí làm một cây đàn giả bằng giấy để con tập, và nhớ âm, khi được đụng đến cây đàn thật, con học cách trân trọng nó.

Còn ở đây, con phá, nhiều phụ huynh thì nghĩ rằng con…có năng khiếu. Và “để con tự do” là “con muốn phá gì thì phá”. Đó là một ý thức hết sức sai lầm. Muốn con nên người trước hết phải dạy cho đứa trẻ biết trân trọng mọi thứ xung quanh mình. Biết bảo vệ nó.

Cho nên , mong phụ huynh hiểu rõ việc nâng niu tài năng của trẻ không phải là để cho con “tự do khám phá” kiểu muốn phá gì thì phá. Tự do khám phá có nghĩa là được phép khám phá trong sự quản lý và chỉ bảo của người lớn. Không cấm đoán nhưng không tùy tiện.

Sau cùng, dạy con biết giữ gìn vệ sinh chung, tài sản chung, giữ cho trái đất này bớt rác, bớt ô nhiễm… đã là một ý thức hệ rất cao rồi.

Về tài năng con, không phải cứ “tạo điều kiện ” gì cũng tốt, nghệ thuật tạo điều kiện còn là vừa cho đủ sự kích thích vừa biết giữ lại sự thích thú đó, cho nhưng không cho nhiều quá. Mà vừa cho vừa giữ lại phần nào để đứa trẻ còn có cái mà phấn đấu để trưởng thành.

Có thể tôi sẽ nói nhiều hơn về nguyên tắc này ở những phần sau, hay những hội thảo tới…

Còn bây giờ, chúc mọi người ngủ ngon.

Thật ra, câu chuyện là ban sáng nhưng bây giờ mới kể….Vì lũ chim đi ngủ rồi, không chíu chít nữa, chỉ còn sự yên lặng của đêm…

Catherine Yến Phạm

About The Author